Category: អក្សរសិល្ប៍សង្ខេប

រឿង ខ្យងស័ង្ខ​ [១]

  • ប្រភពរឿង៖ ដកស្រង់ចេញពីសាស្ត្រាស្លឹករឹត បោះពុម្ពឡើងដោយពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦១ នៃគ.ស ត្រូវនឹងព.ស ២៥០៤។
  • ប្រភេទ៖ អក្សរសិល្ប៍បុរាណ, គឺជាកម្រងសាស្ត្រាល្បែងដែលតាក់តែងជាបទកាកគតិ បទពំនោល បទព្រហ្មគីតិ និងបទភុជង្គលីលា។
  • ចលនា៖ អក្សរសិល្ប៍ពុទ្ធនិយម (ក្លាយ)
  • កាលកំណត់តែង៖ ១៧២៩
  • អ្នកនិពន្ធ៖ ពុំស្គាល់ឈ្មោះ (ប្រហែលជាកវីម្នាក់ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទជ័យជេដ្ឋា)

រឿង ស័ង្ខសិល្បជ័យ

  • ប្រភពរឿង៖ បោះពុម្ពផ្សាយដោយពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ (លើកទី១) នៅពុទ្ធសករាជ ២០៥៩ ត្រូវនឹងគ្រឹស្តសករាជ ១៩៦៦។
  • ប្រភេទរឿង៖ អក្សរសិល្ប៍បុរាណ សាស្ត្រាល្បែង កាព្យនិទាន
  • ចលនា៖ ពុទ្ធនិយមក្លាយ
  • កាលកំណត់តែង៖ ១៨៨២
  • អ្នកនិពន្ធ៖ ឧកញ៉ាវង្សាធិបតីអ៊ុក

សង្ខេបរឿង
ព្រះបាទកុត្តរាជ សោយរាជ្យបញ្ចាលបុរីមានព្រះអគ្គមហេសីព្រះនាមសុុមន្ទា មានព្រះរាជបុត្រច្បងព្រះនាមសេនាកុត្តរាជ ព្រះរាជបុត្រីប្អូនព្រះនាមកេសរសុមន្ទា។

រឿង មរណមាតា

 

  • ប្រភពរឿង៖ គម្ពីរភាសាបាលី “ចេតនាពុទ្ធា”
  • ប្រភេទ៖ ពាក្យកាព្យ
  • អ្នកនិពន្ធ៖ ភិក្ខុ អ៊ុក
  • កាលកំណត់តែង៖ ព.ស ២៤២០ គ.ស ១៨៧៧ (ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមបរមរាមាទេវតា “ព្រះសុវណ្ណកោដ្ឋ”)

រឿង ហង្សយន្ត

  • ប្រភពរឿង៖ តាមការវិភាគរបស់លោកបណ្ឌិត ឃីង ហុកឌី បានបញ្ចេញមតិថារឿងនេះប្រាកដជាស្នាដៃរបស់ខ្មែរ រួចមានគេលួចប្រែជាភាសាសៀម ទើបអ្នកនិពន្ធខ្មែរត្រូវបកប្រែមកជា ពាក្យខ្មែរវិញ ដើម្បីកុំឲ្យបាត់បង់សម្បត្តិអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ។
  • ប្រភេទរឿង៖​ កាព្យនិទាន ឬប្រលោមលោកបែបបុរាណ ឬសាស្ត្រាល្បែង។
  • ចលនា៖ ពុទ្ធនិយម។
  • អ្នកនិពន្ធ៖ ចៅយមបុណ្យភក្តិឧក។
  • កាលកំណត់តែង៖ ស.វទី១៧។

រឿង សព្វសិទ្ធិ

  • ប្រភពរឿង៖ គម្ពីរបញ្ញាសជាតក
  • ប្រភេទរឿង៖ អក្សរសិល្បិ៍បុរាណ បែបសាស្ត្រាល្បែង
  • ចលនា៖ ពុទ្ធនិយម
  • អ្នកនិពន្ធ៖ ហ្មឺនភក្តីអក្សរតន់
  • កាលកំណត់តែង៖ ព.ស ២៤៤២​ត្រូវនឹងគ.ស.១៨៩៩

រឿង មាយើង

  • ប្រភពរឿង៖ ដំណើររឿងកើតឡើងនៅប្រទេសកម្ពុជា
  • ប្រភេទ៖ អក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយ
  • ចលនា៖ អក្សរសិល្ប៍ខេមរនិយម
  • កាលកំណត់តែង៖​​ មិនច្បាស់លាស់
  • អ្នកនិពន្ធ៖ មិនស្គាល់ឈ្មោះ


សង្ខេបរឿង
កាលកន្លងទៅហើយ មានព្រះមហាក្សត្រមួយព្រះអង្គព្រះនាមព្រហ្មទត្តសោយរាជ្យក្នុងក្រុង​ពារាណសី មានព្រះអគ្គមហេសីប្រកបដោយរូបសម្រស់ស្រស់សោភា ព្រមទាំងមន្ត្រីយោធា សមណព្រាហ្មណ៍ដោយប្រាជ្ញា។ ទ្រង់គ្រងរាជ្យប្រកបដោយទសពិធរាជធម៌ ប្រជានុរាស្រ្តសឹង​ប្រកបដោយសុខសន្តិភាពពុំមានកើតកោលាហលក្នុងព្រះនគរឡើយ។ កាលនោះក្នុងមានមាណព​

រឿង សូផាត

  • ប្រភេទ៖ រឿងនេះជាប្រភេទអក្សរសិល្ប៍ប្រលោមលោកទំនើបបែបមនោសញ្ជេតនា
  • ចលនា៖ ជាចលនាអក្សរសិល្ប៍ខេមរនិយម ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសង្គមខ្មែរនាសម័យអាណានិ​គមបារាំង។
  • កាលកំណត់តែង៖ ១៩៣៨
  • អ្នកនិពន្ធ៖ រីម គីន

សង្ខេបរឿង
លោកសួនជាចៅហ្វាយស្រុកមួយរូបនៅស្រុកសេរីសោភ័ណ។ អ្នកស្រុកទាំងពួងដឹងថាលោ​ក​

រឿង ធនញ្ជ័យ

  • ប្រភពរឿង៖ រឿងធនញ្ជ័យជារឿងប្រឌិតបុរាណ ហើយមានប្រជាប្រិយភាពទូទៅពេញ​ព្រះ​រាជាណាចក្រកម្ពុជា។ អត្ថបទដើមកើតឡើងដោយសារការប្រមូលចងក្រងពាក្យសម្តី និង​ការចេះចាំតៗគ្នាមក។ ជារឿងដែលដកស្រង់យកបញ្ហាការរស់នៅរបស់ខេមរជន មានការ​គ្រប់គ្រង ការទាក់ទងគ្នា ទំនៀមទម្លាប់ ប្រពៃណី ជំនឿ ។ល។ មកធ្វើជារឿងហូរហែក្នុងជីវ​ភាពរបស់តួអង្គធនញ្ជ័យនេះ។
  • ប្រភេទ៖ រឿងនេះជាប្រភេទអក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយ។
  • អ្នកនិពន្ធ៖ មិនស្គាល់ឈ្មោះ
  • កាលកំណត់តែង៖ មិនមានច្បាស់លាស់ទេ

រឿង មាលាដួងចិត្ត

  • ប្រភព៖ ប្រទេសកម្ពុជា
  • ប្រភេទ៖ អក្សរសិល្បិ៍ទំនើបបែបប្រលោមលោកមនោសញ្ជេតនា និងប្រវត្តិសាស្រ្ត
  • ចលនា៖ ខេមរនិយម
  • អ្នកនិពន្ធ៖ នូ ហាច
  • កាលកំណត់តែង៖ ១៩៧២

រឿង ផ្កាស្រពោន

  • ប្រភពរឿង៖ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា
  • ប្រភេទ៖ អក្សរសិល្ប៍ទំនើប បែបប្រលោមលោកមនោសញ្ជេតនា
  • អ្នកនិពន្ធ៖ នូ ហាច
  • កាលកំណត់តែង៖ តែងក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៧ បោះពុម្ពក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩
  • ចលនា៖ ខេមរនិយម
  • សង្គមបរិយាកាស៖ ដំណើររឿងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងសម័យអាណានិគមបារាំង។

%d bloggers like this: